2 Księga Samuela 1:23 – znaczenie i zastosowanie

Pieśń żałobna Dawida brzmi chłodno tylko na pierwszy rzut oka. Pod opisem bitwy i poległych kryje się wspomnienie dwóch ludzi, którzy byli sobie bliscy, a Dawid mówi o nich z wyraźnym bólem. W 2 Księdze Samuela 1:23 jest to zdanie krótkie, ale niesie bardzo osobiste wyznanie. Słowa „za życia i w śmierci nie są rozdzieleni” mają szczególny ciężar, bo obaj już nie żyją. Dawid nie mówi jednak o nich jak o dawnych znajomych. Mówi o ludziach, których więź przetrwała granicę śmierci i wciąż trwa w pamięci oraz w tym, jak bardzo jeden dla drugiego był ważny. Warto zauważyć, że obok obrazów siły pojawia się tu bliskość. Dawid mówi o bystrości orłów i odwadze lwów, a jednak wraca do miłości i przyjaźni. Ten werset pokazuje, że przyjaźń bywa równie mocna jak waleczność, a po odejściu bliskiej osoby może pozostać w sercu najtrwalszym śladem. Dawid nie tłumaczy tu, jak Saul i Jonatan trwają, i nie opisuje tego, co nastąpiło po śmierci. Zostaje przy tym, co jest widoczne w jego słowach, czyli przy pamięci o wspólnie przeżytym życiu, która okazuje się silniejsza od rozłąki.

Wers łączy bliskość Saula i Jonatana z ich wspólnym losem. Słowa, że „za życia i w śmierci nie są rozdzieleni”, należą do pieśni żałobnej Dawida: podkreślają, że ojciec i syn razem zginęli jako wojownicy. Nie są same w sobie nauką o tym, co dzieje się po śmierci. Dawid nazywa ich „kochającymi się i miłymi przyjaciółmi”, a zaraz potem opisuje ich jako szybszych od orłów i dzielniejszych od lwów. To poetycki język pochwały, nie chłodny bilans całego życia Saula. W tej samej księdze Saul występuje jako król, który prześladował Dawida; lament nie usuwa tego trudnego tła. Pokazuje raczej, że Dawid potrafi opłakiwać poległych i uznać ich odwagę, nie sprowadzając ich do jednego wymiaru. Szczególnie osobista jest więź Jonatana z Dawidem, wyrażona w dalszej części pieśni. Werset 23 mówi jednak o Saulu i Jonatanie razem. Warto więc odróżnić bliskość ojca i syna od przyjaźni Dawida z Jonatanem. Pieśń obejmuje żałobą obu zmarłych, a ich męstwo wpisuje w żałobę całego Izraela.

Ten werset pochodzi z pieśni żałobnej, którą Dawid wypowiada po śmierci Saula i Jonatana. Słowa są surowe i konkretne. Mówią o zabitej chwale Izraela, o poległych bohaterach i o tarczy, która została skalana. Pośród tego bólu Dawid wymienia dwóch ludzi jednym tchem jako tych, których nawet śmierć nie rozdzieliła. Werset nazywa Saula i Jonatana „kochający się i mili przyjaciele”. Dodaje, że „za życia i w śmierci nie są rozdzieleni”. Ta bliskość nie zależy od tego, czy ludzie zawsze się zgadzali albo byli bezpieczni. Opisuje wierność, która trwa do końca. Dawid nie tłumaczy jej i nie upiększa. Po prostu ją nazywa i pozwala, by stała się częścią pamięci. Obraz orłów i lwów przypomina, że siła może łączyć się z czułością. Bystrość i odwaga służą tu nie tylko zwycięstwu w boju, lecz także wierności wobec drugiego człowieka. Pieśń pokazuje, że to, co zostaje po ludziach, często nie jest ich największym sukcesem, lecz tym, jak trwali przy sobie.

Wers 2 Księgi Samuela 1:23 należy do pieśni żałobnej Dawida po śmierci Saula i Jonatana. Nie jest chłodnym podsumowaniem ich życia, lecz głosem człowieka, który opłakuje poległych i przywołuje ich wspólną wielkość. „Kochający się i mili przyjaciele” — to określenie obejmuje ojca i syna, a zarazem odsłania szczególną więź Dawida z Jonatanem, wyrażoną mocniej w dalszych słowach lamentu. Słowa o tym, że nie byli rozdzieleni w życiu ani w śmierci, opisują ich los w poetyckim języku pieśni. Nie są ogólną obietnicą, że śmierć nigdy nie rozdziela bliskich, ani wyjaśnieniem tego, co dzieje się po śmierci. To żałobne stwierdzenie: Saul i Jonatan polegli razem, a pamięć o nich zostaje wypowiedziana jednym tchem. Porównanie z orłami i lwami przywołuje szybkość oraz odwagę wojowników. Nie usuwa bólu ani nie upiększa śmierci. W tej pieśni podziw dla ich męstwa i żal po ich stracie trwają obok siebie. Dawid nie musi pomniejszać jednego, by powiedzieć prawdę o drugim.