2 Księga Królewska 9:1 – znaczenie i zastosowanie

Mamy tu opis namaszczenia Jehu na króla. W tym czasie był dowódcą, prawdopodobnie naczelnym dowódcą wojsk stacjonujących w Ramot Gileadzkim (Druga Księga Królewska 9:14). Walczył tam w służbie swego ziemskiego króla, a jednak otrzymał od wyższego Króla rozkaz, by wystąpić przeciwko niemu. Jehu nie wydaje się zabiegać o tron ani nawet o nim myśleć. Rozkaz całkowicie go zaskoczył.

Niektórzy sądzą, że Eliasz wcześniej namaścił Jehu na rozkaz Boga, ale uczynił to w sekrecie i uprzedził go, że ma czekać na dalsze polecenia, tak jak Samuel namaścił Dawida na długo przed tym, zanim Dawid objął tron. To mało prawdopodobne, bo musielibyśmy też przyjąć, że Eliasz namaścił Chazaela. Gdy Bóg polecił Eliaszowi wykonać te zadania, polecił mu również namaścić Elizeusza na proroka w swoim miejscu, aby Elizeusz mógł później wypełnić te polecenia zgodnie z Bożym kierownictwem.

Widzimy tu, że Elizeusz przekazuje zlecenie. Nie poszedł osobiście namaścić Jehu, ponieważ był już stary i niezdolny do takiej podróży, a ponadto zbyt dobrze znany, by móc działać w ukryciu. Wysłał więc jednego z uczniów prorockich, czyli młodego człowieka z grona proroków pozostających pod jego opieką (Druga Księga Królewska 9:1). Uczniowie proroccy szanowali Elizeusza jak ojca (Druga Księga Królewska 2:15), słuchali go i byli mu posłuszni jak ojcu. To zadanie wiązało się z niebezpieczeństwem (Pierwsza Księga Samuela 16:2), dlatego Elizeusz nie powinien był narażać siebie. Młody uczeń prorocki, którego życie miało mniejszą wartość w oczach innych, mógł wykonać je z mniejszym ryzykiem.

Zadanie wymagało też siły, więc najlepiej nadawał się do niego młody człowiek w pełni sił. Młodzi niech działają, a starsi niech wskazują drogę. Była to jednak zaszczytna służba: namaszczenie króla, za które jej wykonawca mógł później otrzymać nagrodę. Aby zachęcić młodych proroków, Elizeusz powierzył to zadanie jednemu z nich. Nie chciał zatrzymywać całego zaszczytu dla siebie ani odmawiać im udziału w nim.

Wysyłając młodego proroka, Elizeusz wręczył mu oliwę i powiedział, by wziął naczynie z oliwą. Salomon został namaszczony oliwą z przybytku (Pierwsza Księga Królewska 1:39). Nie była już dostępna, ale oliwa podana przez proroka była równie dobra jak ta z domu Bożego. Prawdopodobnie królów namaszczano tylko wtedy, gdy sukcesja była zakłócona, jak w przypadku Salomona, przerwana, jak w przypadku Joasza (Druga Księga Królewska 11:12), albo gdy władzę przejmował nowy ród, jak tutaj i w przypadku Dawida.

Elizeusz podsunął mu również słowa, które miał wypowiedzieć (Druga Księga Królewska 9:3). Miał oznajmić: „Namaściłem cię na króla”, a Elizeusz z pewnością powiedział mu także, co jeszcze ma przekazać (Druga Księga Królewska 9:7–10). Ci, których Bóg posyła z Jego poleceniami, nie wyruszają bez dokładnych wskazówek.

Elizeusz nakazał mu też działać w sekrecie: miał wybrać Jehu spośród pozostałych dowódców i namaścić go w osobnym pomieszczeniu (Druga Księga Królewska 9:2). W ten sposób próba miała pokazać, czy Jehu zaufa otrzymanemu poleceniu, skoro nikogo innego nie będzie przy tym, by je potwierdzić. Jeśli nagle ogarnie go zapał do wykonania tego zadania, będzie to wystarczającym dowodem, że został do niego namaszczony. To, co się wydarzy, będzie najlepszym potwierdzeniem znaku.

Elizeusz polecił mu również działać szybko. Wyruszając, miał przepasać biodra, czyli podwinąć szaty, by móc szybko i sprawnie pracować. Po wykonaniu zadania miał od razu odejść i nie zostawać po zapłatę, posiłek ani po to, by zobaczyć, co zrobi Jehu. Uczniowie proroccy powinni gorliwie i sprawnie wykonywać swoje zadania, nie znosząc zwłoki ani marnowania czasu. Powinni być jak aniołowie, którzy szybko lecą.

Zlecenie zostało przekazane. Młody prorok szybko wykonał swoje zadanie i natychmiast dotarł do Ramot Gileadzkiego (Druga Księga Królewska 9:4). Zastał tam starszych oficerów siedzących razem, być może przy posiłku albo na naradzie wojennej (Druga Księga Królewska 9:5). Z pewnością siebie posłańca Bożego, choć wyglądał całkiem zwyczajnie, wywołał Jehu spośród pozostałych. Nie czekał, aż Jehu będzie miał czas, ani nie przepraszał za przerwanie mu spotkania. Odezwał się jak ktoś, kto ma prawo wydać polecenie: „Kapitanie, mam dla ciebie wiadomość”.

Jehu mógł się domyślać, dlaczego został wezwany. By nie wyglądać na kogoś, kto zbyt chętnie zabiega o zaszczyty, zapytał: „Do którego z nas?”. Dzięki temu nikt nie mógłby później powiedzieć, że zdobył stanowisko, zgłaszając się jako pierwszy. Wszyscy mieli wiedzieć, że to właśnie jego wybrano. Gdy prorok został z nim sam na sam, namaścił go (Druga Księga Królewska 9:6). Namaszczenie przez Ducha jest dziełem ukrytym. To nowe imię znają tylko ci, którzy je otrzymują.

Tym czynem prorok przekazał Jehu królewską władzę. „Tak mówi Pan, Bóg Izraela: Namaściłem cię na króla nad ludem Pana”. Jehu otrzymał teraz jasny i prawowity tytuł do tronu, ale przypomniano mu, że królem ustanowił go Bóg Izraela. Miał zrozumieć, skąd pochodzi jego władza, bo to dzięki Bogu królowie sprawują rządy i przed Nim będą odpowiadać. Władcy są sługami Boga, dlatego powinni polegać na Nim i całkowicie poświęcać się Jemu i Jego czci.

Jehu został ustanowiony władcą nad ludem Pana. Izraelici byli już głęboko zepsuci i pod względem moralnym utracili zaszczyt przynależności do Boga, a jednak nadal nazywano ich ludem Pana, bo Bóg wciąż miał do nich prawo i nie dał im jeszcze listu rozwodowego. Jehu miał pamiętać, że lud pod jego władzą należy do Pana, a nie jest jego niewolnikiem. To wolny lud Boga, Jego synowie, Jego pierworodni, których nie wolno krzywdzić ani rządzić nimi surowo. Są ludem Boga, dlatego należy nim kierować w Jego imieniu i zgodnie z Jego prawami.

Prorok wyjaśnił Jehu także jego bezpośrednie zadanie: miał zgładzić cały dom Achaba (Druga Księga Królewska 9:7). Nie po to, by utorować sobie drogę do tronu czy umocnić własne rządy, lecz by wykonać sąd Boży nad winnym rodem. Achab był jego panem, ale ta osobista więź nie mogła służyć za wymówkę. „Był twoim panem. Podnieść rękę przeciwko jego synowi i dziedzicowi byłoby haniebną niewdzięcznością, a co więcej, zdradą i buntem, gdyby Bóg nie nakazał tego wprost. Jesteś jednak bardziej zobowiązany wobec swojego Pana w niebie niż wobec Achaba. Bóg postanowił zgładzić cały jego ród, a ty masz tego dokonać. Nie bój się. Skoro Bóg ci to nakazał, Jego rozkaz cię usprawiedliwi i wesprze. Nie obawiaj się też niebezpieczeństwa, bo Jego rozkaz będzie cię chronił i zapewni ci powodzenie”.

Aby Jehu mógł rozsądnie i właściwie wykonać ten wielki sąd, prorok wyjaśnił mu, na czym polegała wina domu Achaba i dlaczego Bóg wystąpił przeciwko niemu. Chodziło o krew sług Bożych: proroków i innych wiernych czcicieli Boga, których zabili. Teraz za tę krew miała odpowiedzieć Jezebel. Ich bałwochwalstwo było wielkim złem i zasługiwało na wszystko, co ich spotkało, ale nie ono zostało tu wskazane. Głównym zarzutem były prześladowania: nie tylko burzenie ołtarzy Boga, lecz także zabijanie Jego proroków mieczem.

Nic bardziej nie dopełnia miary winy władcy ani ludu i nic pewniej ani surowiej nie prowadzi do zguby. Ten grzech najpierw sprowadził zniszczenie na Jerozolimę (Druga Księga Kronik 36:16), a później doprowadził do jej ostatecznego upadku (Ewangelia Mateusza 23:37–38). Rozwiązłość i czary Jezebel nie były tak obraźliwe dla Boga jak prześladowanie proroków. Niektórych zabiła, a pozostałych zmusiła do ukrywania się w kryjówkach i jaskiniach (Pierwsza Księga Królewska 18:4).

Wyrok nad nimi oznaczał całkowitą zagładę. Nie mieli zostać skarceni, lecz usunięci i wykorzenieni. Jehu musiał o tym wiedzieć, by litość, przychylność ani osobiste uczucia nie powstrzymały jego ręki. Każdy, kto należał do domu Achaba, miał zginąć (Druga Księga Królewska 9:8). Jako wzór takiej zagłady wskazano mu wyniszczenie rodów Jeroboama i Baszy (Druga Księga Królewska 9:9), a szczególne polecenie dotyczyło rzucenia Jezebel psom na pożarcie (Druga Księga Królewska 9:10). Cały królewski ród był zbyt małą, a i tak niewystarczającą odpłatą za krew proroków, świętych i męczenników, którą Bóg wysoko ceni.

Gdy prorok skończył przekazywać tę wiadomość, pospieszył do domu i zostawił Jehu samego, aby ten uważnie zastanowił się nad tym, co ma zrobić, i poprosił Boga o wskazówki.