2 Księga Królewska 10:1 – znaczenie i zastosowanie

Ostatnio widzieliśmy Jehu spokojnie panującego w Jizreel po zwycięstwie nad Joramem i Izebel. Teraz przyjrzymy się jego kolejnym działaniom. Wiedział, że cały ród Achaba musi zostać zgładzony, i wykonał to krwawe zadanie do końca, jawnie, a nie skrycie czy połowicznie (Księga Jeremiasza 48:10).

Najpierw doprowadził do tego, że opiekunowie w Samarii ścięli wszystkich synów Achaba. Achab miał siedemdziesięciu synów, a może wnuków. Podobną liczbę członków rodziny miał Gedeon (Księga Sędziów 8:30). Tak liczne potomstwo mogło sprawiać wrażenie, że ród Achaba jest bezpieczny, lecz został zniszczony w jednej chwili. Nawet liczna i potężna rodzina nie powinna oczekiwać długotrwałego powodzenia, jeśli postępuje niegodziwie.

Synowie Achaba przebywali wtedy w Samarii, warownym mieście. Być może sprowadzono ich tam dla bezpieczeństwa podczas wojny z Syrią albo po tym, jak dowiedzieli się o buncie Jehu. Byli tam również zwierzchnicy Jizreel, wysocy urzędnicy dworu, którzy przybyli do Samarii, by się tam schronić lub zdecydować, co robić. Niektórzy młodzi książęta wciąż byli pod opieką wychowawców, którym powierzono ich edukację stosownie do ich pozycji. Prawdopodobnie jednak wychowawcy uczyli ich bałwochwalczego kultu praktykowanego w domu Achaba i wszyscy stali się wyznawcami Baala.

Jehu nie poprowadził wojska na Samarię, by zgładzić książąt. Pozwolił raczej, by ręka Boga ujawniła się jeszcze wyraźniej: sprawił, że ich własni opiekunowie stali się ich zabójcami. Wyzwał ich zwolenników, by stanęli w ich obronie (Druga Księga Królewska 10:2-3). Jakby mówił: „Wy, którzy jesteście wierni domowi Achaba, oto wasza szansa. Samaria jest warowna, a wy nią zarządzacie i macie żołnierzy. Wybierzcie najlepszego z rodziny królewskiej, posadźcie go na tronie jego ojca i brońcie go z całych sił”.

Jehu nie chciał, by tak postąpili, i nie sądził, że im się to uda. Ujawnił ich słabość i pokazał, że nie zdołają przeciwstawić się Bożemu planowi. W istocie rzucił im wyzwanie: „No dalej, jeśli się odważycie, i przekonajcie się, jak to się skończy”. Ludzie, którzy odrzucają prawdziwą religię, często tracą zarówno rozsądek, jak i odwagę, i zasługują na to, by ich zawstydzić.

W rezultacie poddali się Jehu. Naradzali się między sobą: „Oto dwaj królowie nie zdołali mu się oprzeć i padli jak ofiary jego gniewu. Jak więc my możemy mu się oprzeć?” (Druga Księga Królewska 10:4). Odesłali więc wiadomość, że są jego sługami i zrobią wszystko, co im rozkaże, bez względu na to, czy będzie to słuszne, czy nie. Nie ustanowią też żadnego rywala dla niego. Uznali, że walka z nim nie ma sensu, i wybrali to, co wydawało im się dla nich najbezpieczniejsze.

Możemy tym bardziej przekonująco rozumować w ten sposób, by poddać się wielkiemu Bogu. Wielu królów i dostojników poniosło karę za swoje zło, więc nikt nie może oprzeć się Panu. Nie możemy przeciwstawić się Jego woli ani okazać się silniejsi od Niego. Musimy się ukorzyć albo upaść.

Jehu wykorzystał ich kapitulację i sprawił, że to oni wykonali wyrok na książętach, których wychowanie im powierzono (Druga Księga Królewska 10:6). Polecił im: „Jeśli jesteście po mojej stronie, do jutra o tej porze przynieście mi głowy synów waszego pana”. Wiedział, że trzeba to zrobić, i sam nie chciał tego dokonać, ale zaskakuje, że oczekiwał tego właśnie od nich. Czy mogli zdradzić zaufanie, którym ich obdarzono? Czy mogli okazać się okrutni wobec synów swego pana? Jednak tak bardzo uniżyli się przed nowym władcą, że wykonali rozkaz. Ścięli głowy siedemdziesięciu książętom i przysłali je Jehu w koszach jako dar (Druga Księga Królewska 10:7).

Powinniśmy się z tego nauczyć, by nie pokładać zbyt wielkiego zaufania w przyjacielu ani w przewodniku, którego nie kieruje sumienie. Trudno oczekiwać, że człowiek niewierny Bogu pozostanie wierny ziemskiemu władcy. Zwróćmy jednak uwagę także na sprawiedliwość Boga, która ujawniła się w ich złym postępowaniu. Ci starsi z Jizreel wcześniej wykonali rozkaz Izebel, by zamordować Nabota (Pierwsza Księga Królewska 21:11). Prawdopodobnie chełpiła się władzą, jaką miała nad nimi, a teraz ta sama podłość sprawiła, że równie ochoczo wykonali rozkaz Jehu, by zabić synów Achaba. Nikt nie powinien dążyć do nieograniczonej władzy, bo siła, którą stosuje wobec innych, może pewnego dnia obrócić się przeciwko niemu. Władcy, którzy czynią ze swoich poddanych niewolników, często sami przygotowują sobie buntowników. A ci, którzy wymuszają posłuszeństwo sumienia, jak robiła to Izebel, tracą prawdziwą lojalność ludzi.

Gdy przyniesiono Jehu odcięte głowy, dobitnie ujawnił, co zrobili ci, którzy wykonali ten wyrok. Ułożono je w dwa stosy przy bramie miasta, w miejscu, gdzie zwyczajowo odbywały się sądy. Tam oświadczył wobec Boga i ludzi: „Jesteście sprawiedliwi” (Druga Księga Królewska 10:9). Czyn tego, co zrobili zwierzchnicy Samarii, zdawał się też ukazywać go w lepszym świetle. Jak powiedział, on zabił tylko jednego człowieka, a oni zgładzili wszystkich tych ludzi. On działał z rozmysłem i według planu, oni zaś wykonali rozkaz bez namysłu i ślepo. Nikt w Samarii ani żaden przyjaciel domu Achaba nie powinien więc potępiać go za to, co zrobił, skoro ich własni starsi, nawet opiekunowie sierot, postąpili gorzej.

Ludzie, którzy dopuścili się czegoś haniebnego, często próbują pomniejszyć własną winę, skłaniając innych do jeszcze gorszych czynów. Jehu dostrzegał jednak w tym wszystkim również sprawiedliwy sąd Boga (Druga Księga Królewska 10:10). „Pan uczynił to, co zapowiedział przez Eliasza”. Bóg nigdy nie jest sprawcą grzechu. Nawet kiedy ludzie działają ze złych pobudek, Bóg może posłużyć się ich czynami, by wypełnić swój zamiar i otoczyć chwałą swoje imię. Bóg pozostaje sprawiedliwy, choć ludzie postępują niegodziwie. Gdy Asyria staje się rózgą gniewu Boga i narzędziem Jego sprawiedliwości, nie oznacza to, że Asyria rozumie ten zamiar albo chce go wypełnić (Księga Izajasza 10:7).

Następnie Jehu zgładził wszystkich pozostałych członków domu Achaba, nie tylko jego potomków, lecz także wszystkich, którzy byli z nim w jakikolwiek sposób związani. Zabił urzędników jego dworu i państwa, bliskich współpracowników, którzy uczestniczyli w jego niegodziwości, oraz kapłanów, czyli domowych opiekunów kultu, którzy służyli w jego bałwochwalczych obrzędach i pomagali mu trwać w złu (Druga Księga Królewska 10:11). Po dokonaniu tego w Jizreel uczynił to samo w Samarii i zgładził wszystkich, którzy tam pozostali z domu Achaba (Druga Księga Królewska 10:17). Była to krwawa rzeź, której nie wolno nam naśladować. Niech winni ponoszą karę, ale nie niewinni za ich sprawą.

Być może te straszliwe wydarzenia miały zapowiadać ostateczne zniszczenie wszystkich bezbożnych. Bóg ma miecz skąpany w niebie, który spadnie na ludzi objętych Jego przekleństwem i napełni się krwią (Księga Izajasza 34:5-6). Wówczas Bóg nikogo nie oszczędzi ani nie okaże litości.

W miarę jak Jehu wykonywał ten wyrok, Boża opatrzność sprawiła, że spotkał braci Ochozjasza, króla Judy, i ich również zabił (Druga Księga Królewska 10:12-14).

Bracia Ochozjasza zostali już wcześniej zabici przez Arabów (Druga Księga Kronik 22:1). Chodziło jednak o synów jego braci, jak wyjaśnia dalszy opis (Druga Księga Królewska 10:8). Nazywano ich także książętami Judy; służyli Ochozjaszowi.

Kilka rzeczy sprawiło, że objął ich wyrok wykonywany przez Jehu. Po pierwsze, przez Atalię byli spokrewnieni z domem Achaba, więc znaleźli się w zasięgu jego działań. Po drugie, prawdopodobnie uczestniczyli w grzechach domu Achaba. Po trzecie, jechali złożyć hołd królewskiej rodzinie Achaba i pozdrowić dzieci króla oraz królową, Jorama i Izebel. Pokazywało to, że łączyła ich z nimi więź nie tylko rodzinna, lecz także serdeczna.

Książąt było czterdziestu dwóch. Byli jak owce przeznaczone na rzeź i zostali zabici w sposób urzędowy przy dole w Bet-Eked. Pan daje się poznać przez sądy, które wykonuje.