2 Księga Kronik 20:1 – znaczenie i zastosowanie

W poprzednim rozdziale widzieliśmy, jak Jehoszafat reformował swoje królestwo i dbał o sprawiedliwość oraz prawdziwy kult. Można by więc oczekiwać, że usłyszymy już tylko o pokoju i powodzeniu za jego panowania. Tymczasem spotykamy go w trudnej sytuacji, po której nastąpiło wielkie wybawienie, będące obfitą nagrodą za jego oddanie. Gdy napotykamy trudności, choć postępujemy słusznie, możemy ufać, że Bóg chce okazać nam jeszcze więcej swojej cudownej, wiernej miłości.

Najpierw widzimy poważny najazd Moabitów, Ammonitów i ich sprzymierzeńców na królestwo Jehoszafata (Druga Księga Kronik 20:1). Jehoszafat dowiedział się o nim dopiero wtedy, gdy wrogowie weszli już do jego kraju (Druga Księga Kronik 20:2). Nie powiedziano nam, jaki zarzut wysuwali przeciwko niemu. Wspomniano, że przybyli zza morza, czyli znad Morza Martwego, gdzie niegdyś leżała Sodoma. Wygląda na to, że przeszli przez ziemie plemion zamieszkujących wschodnią stronę Jordanu, a tamtejsi ludzie pozwolili im przejść. Było to bardzo niewdzięczne, bo Jehoszafat niedawno pomagał im w próbie odzyskania Ramot Gilead. W ataku uczestniczyło kilka narodów, przede wszystkim jednak potomkowie Lota, którym pozostałe narody udzieliły wsparcia (Księga Psalmów 83:6–8). Okoliczne narody niegdyś obawiały się Jehoszafata (Druga Księga Kronik 17:10), ale jego bliskie związki z Achabem mogły obniżyć ich o nim opinię. Być może słyszały też, że Bóg nie pochwalał tego sojuszu, i uznały, że nadeszła okazja, by złupić jego królestwo.

Dalej widzimy, jak Jehoszafat przygotował się na najazd. Tekst nie wspomina, że zgromadził wojsko, choć zapewne tak zrobił. Powinniśmy ufać Bogu, a zarazem korzystać z właściwych środków. Najbardziej zależało mu na tym, by zyskać przychylność Boga i upewnić się, że Bóg jest po jego stronie. Być może zachował szczególną ostrożność, bo niedawno usłyszał, że Bóg jest na niego rozgniewany (Druga Księga Kronik 19:2). Myślał jednak podobnie jak jego ojciec Dawid: jeśli mamy zostać skarceni, niech nie wpadniemy w ręce ludzi.

Jehoszafat się bał. Świadomość własnej winy wzbudzała w nim lęk, a ci, którzy najmniej odczuwają ciężar grzechu, często najbardziej się go obawiają. Nagłość zagrożenia tylko nasiliła jego strach. Bojaźń Boża skłania do modlitwy i roztropnego działania (List do Hebrajczyków 11:7).

Postanowił więc szukać Pana, a przede wszystkim zabiegać o przychylność Boga. Kto chce szukać Boga tak, by Go znaleźć i cieszyć się Jego przychylnością, musi zaangażować w to całe serce. Potrzeba wytrwałej uwagi, szczerości i silnego postanowienia, by nie ustawać w szukaniu. Jehoszafat ogłosił też post w całej Judzie, wyznaczając dzień pokory i modlitwy. Dzięki temu lud mógł wspólnie wyznawać grzechy i prosić Boga o pomoc. Powstrzymanie się od jedzenia w tak wyjątkowej sytuacji było znakiem, że ludzie osądzali samych siebie z powodu grzechów i przyznawali, że nie są godni chleba, który jedzą, oraz że Bóg miałby prawo im go odmówić. Było też wyrazem gotowości do wyrzeczeń w przyszłości. Post z powodu grzechu oznacza postanowienie, by odwrócić się od grzechu, nawet jeśli wcześniej wydawał się nam słodki. W takich chwilach przywódcy powinni wzywać ludzi do postu i modlitwy, by prośba była wspólną prośbą całego narodu i spotkała się z miłosierdziem dla całego narodu.

Ludzie szybko przybyli ze wszystkich miast Judy, by modlić się na dziedzińcu świątyni (Druga Księga Kronik 20:4). Stanęli przed Panem jak żebracy u Jego drzwi, przyprowadzając ze sobą żony i dzieci. Zagrożone były całe rodziny, dlatego wspólnie przyszły szukać Boga. W ten sposób mówili: „Panie, jesteśmy ludem, który Cię obrażał, i zasługujemy na to, byś pozostawił nas na zatracenie. Te małe dzieci są jednak niewinne. Nie dopuść, by zginęły w tej nawałnicy”. Niniwa została oszczędzona ze względu na małe dzieci (Księga Jonasza 4:11). Zgromadzili się w domu Pana, przed nowym dziedzińcem, który być może dobudowano później do kompleksu świątynnego. Być może chodzi o miejsce nazywane dziedzińcem kobiet. Mogli tam zaufać obietnicy, którą Bóg dał w odpowiedzi na modlitwę Salomona: że będzie wysłuchiwał modlitw zanoszonych w tym miejscu (Druga Księga Kronik 7:15).

To sam Jehoszafat modlił się w imieniu ludu. Nie pozostawił całego zadania kapłanom. Królom nie wolno było składać kadzidła, ale mogli się modlić i nauczać, jak czynili to Salomon i Jehoszafat. Zachowała się cała modlitwa Jehoszafata albo jej część. To znakomita modlitwa.

Zaczyna od uznania, że Bóg suwerennie kieruje biegiem wydarzeń. Oddaje Mu za to chwałę i znajduje w tym pociechę (Druga Księga Kronik 20:6). Pyta: „Czyż nie jesteś Bogiem w niebie?”, co znaczy: „Z pewnością jesteś, w przeciwieństwie do bogów narodów. Pokaż to teraz. Czy Twoje panowanie nie rozciąga się nad każdym królestwem, także nad królestwami pogan, którzy Cię nie znają? Powstrzymaj więc te narody. Połóż kres ich zuchwałym groźbom. Czyż w Twoim ręku nie ma mocy i siły, którym nikt nie zdoła się oprzeć? Panie, użyj tej mocy dla nas. Okaż swoją wszechmoc”.

Następnie powołuje się na więź przymierza z Bogiem. „Jesteś Bogiem w niebie, Bogiem naszych ojców” (Druga Księga Kronik 20:6), mówi, „i jesteś naszym Bogiem” (Druga Księga Kronik 20:7). Do kogo innego mieliby się zwrócić i komu zaufać, jeśli nie Bogu, którego wybrali i któremu służyli?

Jehoszafat przypomina też o ich słusznym i pewnym prawie do ziemi, w której mieszkali. „Dałeś tę ziemię potomkom Abrahama, Twojego przyjaciela”. Jak mówi List Jakuba 2:23, Abraham był przyjacielem Boga, co podkreśla jego zaszczytne miano. Ci ludzie byli jego potomkami i mieli nadzieję, że Bóg okaże im miłość ze względu na ich ojca (List do Rzymian 11:28; Księga Powtórzonego Prawa 7:8–9). „Panie, mieszkamy w tej ziemi dzięki Twojemu darowi. Chroń to, co nam dałeś, i broń nas przed każdym niesprawiedliwym roszczeniem. Nie dopuść, by wypędzono nas z ziemi, którą nam dałeś. Jesteśmy dzierżawcami, a Ty jesteś naszym właścicielem. Czy nie ochronisz tego, co należy do Ciebie?”. Ci, którzy używają tego, co mają, dla Boga, mogą z ufnością mieć nadzieję, że On zachowa to dla nich.

Jehoszafat wspomina także o sanktuarium, świątyni, którą zbudowali dla imienia Boga (Druga Księga Kronik 20:8). Nie mówi tak, jakby świątynia zasługiwała na coś od Boga, bo dali Mu jedynie to, co sami od Niego otrzymali. Świątynia była jednak wyraźnym znakiem przychylnej obecności Boga pośród nich. Ufali, że gdy nadejdą trudności, Bóg ich wysłucha i im pomoże, gdy będą wołać przed tym domem (Druga Księga Kronik 20:8–9). „Panie, świątynia została zbudowana po to, by umacniać naszą wiarę właśnie w takiej chwili. Jest tu Twoje imię i jesteśmy tu my. Pomóż nam ze względu na cześć Twojego imienia”.

Następnie powołuje się na niesprawiedliwość i niewdzięczność wrogów. „Ty jesteś Bogiem, którego chwałę przyniesie wystąpienie w obronie naszego ludu. Wystąpienie przeciwko takim ludziom również przyniesie Ci chwałę. Odpłacają złem za dobro, które im wcześniej wyświadczyliśmy. Nie pozwoliłeś Izraelowi napaść na nich ani ich niepokoić” (Księga Powtórzonego Prawa 2:5, 9, 19). „Nie napadaj na Edomitów, nie krzywdź Moabitów i nie zbliżaj się do Ammonitów, nawet jeśli będą Cię prowokować.

Teraz spójrz, jak oni na nas najeżdżają”. Możemy bez obaw przedstawić Bogu swoją sprawę, gdy ktoś odpłaca złem za dobro. Wrogowie naruszają też nasze dawne prawa do tej ziemi. Przychodzą, by wypędzić nas z naszej własności i przejąć naszą ziemię. „Nasz Boże, czy ich nie osądzisz?” (Druga Księga Kronik 20:12). „Czy nie wydasz na nich wyroku i nie wykonasz go?”. Sprawiedliwość Boga jest schronieniem dla tych, których spotkała krzywda.

Na koniec Jehoszafat wyznaje, że całkowicie polega na Bogu, który ma go wybawić. Mimo że dysponował licznym, dobrze wyszkolonym wojskiem, mówi: „Nie mamy siły, by stawić czoła temu wielkiemu tłumowi. Nie mamy nikogo poza Tobą, komu moglibyśmy zaufać. Nie możemy niczego oczekiwać od nikogo poza Twoją szczególną obecnością i błogosławieństwem. Nie mamy się czym chlubić ani na czym oprzeć. Nasze oczy są zwrócone ku Tobie”. To znaczy: „Patrzymy na Ciebie i całą nadzieję pokładamy w Tobie”.

Sytuacja wydaje się beznadziejna. Nie wiemy, co robić, i jesteśmy zupełnie bezradni. Jest jednak pewna pomoc: „Nasze oczy są zwrócone ku Tobie”. To spojrzenie, które wyraża uznanie i pokorne poddanie; spojrzenie wiary i całkowitego zaufania; spojrzenie pragnienia i żarliwej modlitwy; spojrzenie nadziei i cierpliwego oczekiwania. „Boże, Tobie ufamy. Nasze dusze czekają na Ciebie”.