2 Księga Kronik 13:1 – znaczenie i zastosowanie

Matkę Abiasza nazywano Maaką, córką Absaloma (2 Księga Kronik 11:20). W tym miejscu nosi imię Mikaja i jest nazwana córką Uriela. Najprawdopodobniej była wnuczką Absaloma, córką jego córki Tamar (2 Księga Samuela 14:27), a Uriel był jej ojcem. Teraz jednak mamy towarzyszyć Abiaszowi w walce z Jeroboamem, królem Izraela.

Po pierwsze, Bóg pozwolił Abiaszowi walczyć z Jeroboamem i wspierał go w tym konflikcie, choć nie pozwolił na to Roboamowi (2 Księga Kronik 11:4). Wygląda na to, że tym razem to Jeroboam zaatakował, a Abiasz się bronił. Jeroboam mógł przeżyć Roboama, a potem uznać, że z racji przeżycia poprzedniego króla należy mu się tron Judy. Mógł też przynajmniej mieć nadzieję, że odbierze go młodemu królowi, gdy ten obejmie władzę. Abiasz odważnie przeciwstawił się tak bezczelnym roszczeniom, a Bóg stanął po jego stronie.

Kiedy Roboam próbował odzyskać dziesięć plemion, Jeroboam wciąż był poddawany próbie. Teraz jednak pokazał, kim jest: ustanowił kult cielców i usunął kapłanów, dlatego Abiasz może go ukarać. Wygląda na to, że Abiasz nie miał większych zamiarów. Roboam natomiast dążył do tego, by w pełni podporządkować sobie dziesięć plemion, co było sprzeczne z Bożym planem.

Po drugie, armia Jeroboama była dwa razy liczniejsza od armii Abiasza (2 Księga Kronik 13:3). Jeroboam mógł powołać żołnierzy z dziesięciu plemion, Abiasz zaś miał do dyspozycji tylko dwa. O obu armiach mówi się, że składały się z dzielnych, wybranych i walecznych ludzi. Juda wystawiła 400 000 żołnierzy, a armia Jeroboama liczyła 800 000. Mimo to zwyciężyło mniej liczne wojsko, bo o wyniku bitwy nie zawsze decydują siła i liczebność.

Po trzecie, zanim Abiasz rozpoczął walkę, próbował przemówić przeciwnikom do rozsądku. Nie usiłował nakłonić ich do powrotu pod władzę domu Dawida, bo sprawę tę rozstrzygnął już Bóg, a Abiasz przyjął Jego decyzję. Wezwał ich jednak, by przestali walczyć z domem Dawida. Nie chciał, by występowali przeciw królestwu Pana, pozostającemu w rękach synów Dawida (2 Księga Kronik 13:8). Chciał przynajmniej, by zadowolili się tym, co już mieli. Mądrze jest najpierw odwołać się do rozsądku, zanim sięgnie się po siłę. Jeśli spór można rozstrzygnąć argumentami, lepiej zrobić to w ten sposób niż mieczem. Nie powinniśmy uciekać się do przemocy, dopóki nie zawiodą wszelkie pokojowe próby. Wojna powinna być ostatecznością dla królów. Rozsądne argumenty mogą przynieść wiele dobra i zapobiec wielu krzywdom. „Jak potężne są słowa prawdy!”.

Abiasz poprowadził swoje wojsko w głąb terytorium przeciwników. Przemawiał na wzgórzu w górach Efraima, skąd mogli go usłyszeć Jeroboam i jego dowódcy. Możliwe, że Abiasz chciał zawrzeć układ, a jego przeciwnicy zgodzili się go wysłuchać. Wielcy dowódcy często przemawiają do żołnierzy, by dodać im zapału. Mowa Abiasza mogła podnieść na duchu jego własnych ludzi, ale była skierowana przede wszystkim do Jeroboama i całego Izraela. Abiasz próbował dowieść dwóch rzeczy, dla dobra swojego ludu i po to, by przekonać przeciwnika.

Po pierwsze, twierdził, że racja, a nawet Boże prawo, stoi po jego stronie. „Wiecie albo powinniście wiedzieć, że Bóg dał Dawidowi i jego synom królestwo na zawsze” (2 Księga Kronik 13:5). Nie chodziło o zwykły porządek Bożej opatrzności, w którym Bóg zazwyczaj ustanawia królestwa, lecz o „przymierze soli” — trwałe przymierze zawierane przez ofiarę, którą zawsze posypywano solą, jak zauważa biskup Patrick. Cały Izrael niegdyś przyznał, że Dawid został królem z Bożego ustanowienia i że Bóg umocnił koronę w jego rodzie. Dlatego pierwsze przejęcie przez Jeroboama tronu Izraela nie miało usprawiedliwienia. Abiasz nie mówił jednak przede wszystkim o tym, bo Jeroboam otrzymał od Boga władzę nad dziesięcioma plemionami. Jego próba naruszenia pokoju i władzy króla Judy była jednak wyraźnie niesłuszna, bo gdy dziesięć plemion przypadło Jeroboamowi, dwa pozostały przy domu Dawida.

Najpierw Abiasz pokazuje, jak nieuczciwie Jeroboam sam ustanowił się królem. „Zbuntował się przeciw swojemu panu” (2 Księga Kronik 13:6), temu, który wcześniej wyniósł go do władzy (1 Księga Królewska 11:28). W decydującej chwili wykorzystał słabość Roboama. Wdzięczność wobec dawnego pana i sprawiedliwość wobec roszczeń Roboama powinny były skłonić go, by go wspierał i pomógł zachować wierność ludu. Zamiast tego wzniecił bunt i sam ściągnął na siebie sąd. Jego zwolenników nazwano ludźmi nikczemnymi, być może nawiązując do określenia użytego w Księdze Sędziów 11:3. Byli to ludzie pozbawieni stałych zasad, skłonni do zmiany strony, „synowie Beliala”, czyli ludzie pragnący zrzucić wszelką władzę i wybierać przywódców, którzy po prostu będą robić to, czego sobie zażyczą.

Następnie Abiasz wskazuje na wielki grzech, jakim był obecny atak Jeroboama. Walcząc z domem Dawida, występował przeciw królestwu Pana. Kto sprzeciwia się temu, co słuszne, sprzeciwia się sprawiedliwemu Bogu, który zasiada na tronie i sądzi sprawiedliwie. Nie może oczekiwać, że zwycięży w takiej walce. Przez pewien czas może się wydawać, że sprawiedliwość przegrywa, ale ostatecznie zwycięży.

Po drugie, Abiasz przekonywał, że Bóg jest po jego stronie. Mocno podkreślał, że Jeroboam i jego wojsko służą fałszywemu kultowi i bożkom, podczas gdy on i lud Judy oddają cześć prawdziwemu i żywemu Bogu. Z opisu Abiasza w 1 Księdze Królewskiej 15:3 wynika, że religia nie była głównym motywem jego wojny. Cokolwiek jeszcze można o nim powiedzieć, nie wygląda na to, by sam czcił bożki. Mógł tolerować wyżyny i posągi (2 Księga Kronik 14:3, 5), ale utrzymywał służbę świątynną. A choć w Judzie działo się wiele złego, jej religia wciąż była lepsza niż religia Izraela, z którym właśnie toczono wojnę.

Ludzie, którzy odrzucają prawdziwą pobożność, często chlubią się jej zewnętrznymi oznakami. Abiasz przemawiał też w obronie własnego królestwa. Sam nie był tak dobry, jak powinien, ale miał nadzieję, że Bóg zadziała dla dobra Judy ze względu na mieszkających tam dobrych ludzi i dobre rzeczy. Wielu ludzi nie prowadzi zbyt religijnego życia, a mimo to rozumie, że należy cenić religijność u innych.

Zobaczmy, jak opisuje odejście Izraela od Boga. „Jesteście liczni” — mówi — „i znacznie nas przewyższacie, ale nie musicie się nas obawiać, bo sami macie już dość, by sprowadzić na siebie zgubę”. Po pierwsze, „macie cielce za swoich bogów” (2 Księga Kronik 13:8), a one nie mogą was ochronić ani wam pomóc. Zamiast tego niechybnie ściągną na was gniew prawdziwego i żywego Boga. Będą jak Achan — przyczynią się do nieszczęścia w waszym obozie. Po drugie, „macie za kapłanów ludzi nikczemnych” (2 Księga Kronik 13:9).

Odrzuciliście plemiona Lewiego i ród Aarona, których Bóg wybrał do służby w sprawach świętych. Zamiast nich, na wzór narodów oddających cześć bożkom, ustanawiacie kapłanem każdego, kto chce objąć ten urząd i potrafi zapłacić za wyświęcenie, choćby przynosił temu urzędowi hańbę.

Tacy ludzie, choć zupełnie nieodpowiedni do pełnienia służby kapłańskiej, byli najlepszymi kapłanami, jakich mogli znaleźć. Jacy bogowie, tacy kapłani: skoro ich bogowie nie są prawdziwymi bogami, ich kapłani nie są prawdziwymi kapłanami. Jedni i drudzy są tylko uzurpatorami i udają, że pełnią swoją rolę.

Juda natomiast nie porzuciła Boga. Pan jest naszym Bogiem, Bogiem naszych ojców i Bogiem Izraela. Może nas ochronić i zapewnić nam zwycięstwo. Jest z nami, bo my trzymamy się Jego.

Po pierwsze, jest z nami tutaj, w swojej świątyni. Strzeżemy tego, co nam powierzył (2 Księga Kronik 13:10, 2 Księga Kronik 13:11). Nie czcimy żadnych wizerunków, nie mamy kapłanów innych niż ci, których On ustanowił, i nie przestrzegamy żadnych zasad kultu poza tymi, które nam dał. Zarówno służba świątynna, jak i wyposażenie świątyni pochodzą od Niego. Trzymamy się Jego nakazów, niczego do nich nie dodajemy ani niczego z nich nie ujmujemy. To nas pociesza i właśnie tego teraz bronimy. Mamy więc słuszniejszą sprawę zarówno w kwestiach religijnych, jak i w sprawowaniu władzy.

Po drugie, Bóg jest z nami tutaj, w obozie. Jest naszym dowódcą, więc możemy być pewni, że jest z nami, bo my trzymamy się Jego (2 Księga Kronik 13:12). Znakiem Jego obecności są kapłani, którzy są tu z nami i dmią w trąby, zgodnie z Prawem. To świadectwo przeciwko wam, a dla nas obietnica, że w dniu bitwy Pan, nasz Bóg, będzie o nas pamiętał i ocali nas od wrogów. Takie jest znaczenie tego świętego sygnału (Księga Liczb 10:9).

Nic tak nie umacnia ludzi i nie dodaje im odwagi jak świadomość, że Bóg jest z nimi i walczy w ich obronie. Na koniec Abiasz wyraźnie ostrzega przeciwników: nie walczcie przeciw Bogu waszych ojców. Walka z Bogiem Wszechmogącym jest głupotą, a walka z Bogiem waszych ojców — zdradą i niewdzięcznością. Nie możecie liczyć na zwycięstwo.