1 List do Tymoteusza 1:5 – znaczenie i zastosowanie

Apostoł pokazuje tu Tymoteuszowi, jak strzec się żydowskich nauczycieli oraz innych osób, które łączyły z Ewangelią baśnie i niekończące się rodowody. Wyjaśnia prawdziwy cel Prawa, a także ukazuje chwałę Ewangelii.

Najpierw wyjaśnia cel i właściwe zastosowanie Prawa. Ma ono prowadzić do miłości, bo miłość wypełnia Prawo (List do Rzymian 13:10). Celem przykazania jest miłość (List do Rzymian 13:8). Głównym zamysłem Bożego Prawa jest prowadzić nas do miłowania Boga i siebie nawzajem. Wszystko, co osłabia naszą miłość do Boga lub do współwierzących, sprzeciwia się prawdziwemu celowi Prawa.

Ewangelia, która nakazuje miłować nieprzyjaciół i dobrze czynić tym, którzy nas nienawidzą (Ewangelia Mateusza 5:44), nie unieważnia Prawa, którego celem jest miłość. Przeciwnie, umacnia to przykazanie. Paweł mówi, że nawet gdybyśmy mieli wszelkie dary, ale nie mieli miłości, bylibyśmy tylko jak dźwięczący gong albo brzmiący cymbał (Pierwszy List do Koryntian 13:1). Jezus powiedział, że wszyscy poznają Jego uczniów po tym, że będą się wzajemnie miłować (Ewangelia Jana 13:35).

Ci, którzy chlubili się znajomością Prawa, a używali go jedynie jako osłony, by wzniecać sprzeciw wobec Ewangelii, całkowicie rozmijali się z jego celem. Dzielili Kościół i odwracali jego uwagę, twierdząc, że bronią Prawa. Celem przykazania jest miłość płynąca z czystego serca, oczyszczonego przez wiarę i wolnego od zepsutych pragnień.

Aby zachować świętą miłość, musimy oczyścić serca z grzesznych skłonności. Nasza miłość ma wypływać z dobrego sumienia, zachowywanego w czystości przed Bogiem. Cel przykazania wypełniają ci, którzy troszczą się o dobre sumienie, kierując się prawdziwą wiarą w Bożą prawdę, nazwaną tu szczerą wiarą. Miłości towarzyszą tu trzy rzeczy: czyste serce, w którym ma ona mieszkać i z którego ma się rodzić; dobre sumienie, o które trzeba codziennie dbać (Dzieje Apostolskie 24:16); oraz szczera wiara, bo prawdziwa miłość nie jest obłudna, a wiara, z której ona wypływa, również musi być autentyczna.

Niektórzy, którzy podawali się za nauczycieli Prawa, odwrócili się od tego celu. Wdawali się w spory, ale ich argumenty przeradzały się w bezwartościową gadaninę. Twierdzili, że nauczają innych, choć nie rozumieli ani tego, o czym mówią, ani tego, czego tak stanowczo dowodzą. Nie powinno nas dziwić, że tacy ludzie niepokoją Kościół, bo tak było od samego początku.

Warto zauważyć kilka rzeczy. Gdy ludzie, zwłaszcza duszpasterze, odwracają się od wielkiego przykazania miłości, zaczynają wikłać się w jałowe spory. Kto traci z oczu główny cel, ten z każdym kolejnym krokiem schodzi z właściwej drogi. Słowa, które są jedynie hałasem, zwłaszcza w sprawach religijnych, nie przynoszą dobra i często szkodzą. A jednak religijność wielu osób sprowadza się niemal wyłącznie do pustych sporów. Ci, którzy poświęcają czas takiej gadaninie, często pragną nauczać innych i obejmować funkcję nauczycieli. Zbyt często zdarza się, że ktoś podejmuje się służby duszpasterskiej, choć nie zna spraw, których rzekomo ma nauczać. Taka osoba nie rozumie ani własnych słów, ani twierdzeń, które wypowiada z przekonaniem.

Po drugie, Paweł wyjaśnia właściwe zastosowanie Prawa (Pierwszy List do Tymoteusza 1:8). Prawo jest dobre, jeśli korzysta się z niego właściwie. Żydzi używali go niewłaściwie: jako narzędzia rozbijania Kościoła i osłony dla wrogich ataków na Ewangelię Chrystusa. Traktowali je nawet jako sposób na usprawiedliwienie, czyli uzyskanie właściwej relacji z Bogiem przez przestrzeganie Prawa. To niewłaściwe użycie Prawa.

Nie powinniśmy więc odrzucać Prawa. Trzeba korzystać z niego zgodnie z jego przeznaczeniem, zwłaszcza jako z narzędzia powstrzymującego grzech. Nadużywanie Prawa przez niektórych nie odbiera mu użyteczności. Gdy ktoś nadużywa Bożego przykazania, należy przywrócić mu właściwe zastosowanie i usunąć nadużycie. Prawo nadal jest bardzo przydatną zasadą postępowania. Choć nie podlegamy mu jako przymierzu uczynków, czyli systemowi, w którym życie można zyskać przez doskonałe posłuszeństwo, wciąż uczy nas, czym jest grzech i jakie są nasze obowiązki.

Prawo nie zostało ustanowione dla człowieka sprawiedliwego, to znaczy dla kogoś, kto już doskonale go przestrzega. Gdybyśmy potrafili zachowywać Prawo, sprawiedliwość można by osiągnąć przez Prawo (List do Galatów 3:21). Zostało ono jednak ustanowione dla ludzi niegodziwych, aby ich powstrzymywać, hamować ich występki i bezbożność. To łaska Boża przemienia serca, ale ostrzeżenia Prawa nadal mogą pomagać powstrzymywać ręce i uciszać języki. Człowiek sprawiedliwy nie potrzebuje ograniczeń, których potrzebują niegodziwi. Prawo nie zostało przynajmniej ustanowione przede wszystkim dla sprawiedliwych, lecz dla grzeszników wszelkiego rodzaju, zarówno ciężej, jak i lżej błądzących (Pierwszy List do Tymoteusza 1:9–10).

W tym ponurym wykazie grzeszników Paweł wymienia przede wszystkim przewinienia przeciwko drugiej części Prawa, czyli obowiązkom wobec bliźniego. Wspomina o grzechach przeciwko piątemu i szóstemu przykazaniu: o tych, którzy zabijają ojców lub matki, oraz o mordercach; przeciwko siódmemu: o rozpustnikach i tych, którzy dopuszczają się czynów homoseksualnych; przeciwko ósmemu: o porywaczach ludzi i handlarzach niewolnikami; przeciwko dziewiątemu: o kłamcach i krzywoprzysięzcach. Kończy słowami, że chodzi także o wszystko inne, co sprzeciwia się zdrowej nauce. Niektórzy rozumieją to tak, że władze świeckie mają prawo ustanawiać prawa przeciwko takim powszechnie znanym grzechom i egzekwować ich przestrzeganie.

Następnie Paweł ukazuje chwałę i łaskę Ewangelii. Jego określenia są pełne znaczenia, a niekiedy każde z nich mogłoby stanowić osobne zdanie. Tutaj mówi o „chwalebnej Ewangelii błogosławionego Boga” (Pierwszy List do Tymoteusza 1:11). Uczy nas to nazywać Boga błogosławionym, szczęśliwym ponad miarę, radującym się sobą i wszystkimi swoimi doskonałymi przymiotami. Uczy nas też nazywać Ewangelię chwalebną, bo taka właśnie jest.

Wiele chwały Boga objawia się w stworzeniu i Jego opatrzności, ale jeszcze pełniej ukazuje się ona w Ewangelii, jaśniejąc w obliczu Jezusa Chrystusa. Paweł uważał za wielki zaszczyt i wielką łaskę to, że powierzono mu tę chwalebną Ewangelię. Oznaczało to, że otrzymał zadanie jej głoszenia, nie zaś prawo do jej wymyślania, przyznane jakiemukolwiek człowiekowi czy grupie ludzi. To sam Bóg określił w Ewangelii Chrystusa warunki zbawienia. Apostołom i sługom Ewangelii powierzył jednak zadanie, by ją ogłosili światu.

Uczy nas to, że służba jest powierzonym zadaniem, bo Ewangelię powierzono Pawłowi. To urząd wiążący się z zaufaniem i władzą, przy czym zaufanie jest ważniejsze. Dlatego słudzy Ewangelii są nazywani zarządcami (Pierwszy List do Koryntian 4:1). To również chwalebne zadanie, ponieważ powierzona im Ewangelia jest chwalebna. W ogromnej mierze dotyczy ona Bożej chwały. Panie, jak wielkie zaufanie zostało nam powierzone i jak bardzo potrzebujemy łaski, by okazać się w tym wiernymi.