1 Księga Samuela 31:8 – znaczenie i zastosowanie

Biblia nie mówi tutaj, co stało się z Saulem i jego synami po śmierci. To, co ukryte, należy do Boga. Dowiadujemy się jedynie, co stało się z ich ciałami.

Następnego dnia po bitwie, gdy Filistyni odpoczęli, przyszli obdzierać poległych. Wśród ciał znaleźli Saula i jego trzech synów (Pierwsza Księga Samuela 31:8). Giermek Saula mógł sądzić, że naśladowanie samobójstwa jego pana będzie wyrazem szacunku i dowodem wierności. Gdyby jednak posłuchał rozsądku, a nie emocji, oszczędziłby sobie tego nierozważnego czynu, a później być może lepiej przysłużyłby się Saulowi, ukrywając i grzebiąc ciała.

Ludzie miewają dziwne wyobrażenia o tym, co jest zaszczytne. Saul mógł też uniknąć śmiertelnej rany, bo ci, których się obawiał, dotarli do niego dopiero następnego dnia. Kiedy jednak Bóg zamierza kogoś zgubić, pozostawia go w pułapce strachu i zamętu (Księga Hioba 18:5). Filistyni znaleźli ciało Saula, a ponieważ wyróżniało się ono rozmiarami, na nim skupili swoją haniebną zemstę. Chcieli znieważyć króla, który kiedyś napawał ich strachem.

Najpierw odcięli mu głowę. Gdyby pragnęli pomścić śmierć Goliata, lepiej byłoby, gdyby uderzyli w Dawida, który go zabił, a później przez pewien czas mieszkał wśród nich. Chcieli jednak znieważyć cały Izrael, bo Izraelici pokładali nadzieję w królu, który został namaszczony i ukoronowany, i miał wybawić ich od Filistynów. Była to także szczególna zniewaga dla Saula, który górował wzrostem nad innymi mężczyznami i być może był z tego dumny.

Następnie zdjęli z niego zbroję i odesłali ją jako trofeum zwycięstwa, składając ją w świątyni swojej bogini Asztarot (Pierwsza Księga Samuela 31:9–10). Pierwsza Księga Kronik dodaje, że jego głowę przytwierdzili w świątyni Dagona (Pierwsza Księga Kronik 10:10). W ten sposób przypisali zwycięstwo fałszywym bogom, a nie prawdziwemu Bogu, który sam rządzi wydarzeniami. Asztarot, bożek, za którym Izrael tak często gonił, teraz triumfował nad Izraelem.

Po trzecie, rozesłali posłańców po całym swoim kraju i ogłosili zwycięstwo w świątyniach swoich bogów, aby można było publicznie świętować i składać tym fałszywym bogom podziękowania (Pierwsza Księga Samuela 31:9). Później Dawid głęboko ubolewał nad tą zniewagą i powiedział: „Nie rozgłaszajcie tego w Gat” (Druga Księga Samuela 1:20).

Po czwarte, przytwierdzili ciało Saula i ciała jego synów do muru Bet-Szean, miasta położonego niedaleko Jordanu (Pierwsza Księga Samuela 31:12). Zostawili je tam wiszące na łańcuchach, wystawione na żer ptakom drapieżnym. Saul odebrał sobie życie, by uniknąć znęcania się ze strony Filistynów, a jednak jego ciało spotkało poniżenie większe, niż mógł sobie wyobrazić. Kto próbuje ocalić swój honor przez grzech, z pewnością go utraci.

Filistyni byli wówczas dumni i okrutni, a działo się to tuż przed tym, jak Dawid doszedł do władzy i całkowicie ich pokonał. Sądzili, że po zabiciu Saula i jego synów Izrael będzie już na zawsze ich własnością. Mylili się jednak. Gdy Bóg posłuży się jakimś narodem, by wykonać swoje dzieło, może też zwrócić się przeciwko niemu i osądzić go (Księga Izajasza 10:6–7).

Ciała uratowali mieszkańcy Jabesz-Gilead podczas śmiałej nocnej wyprawy. Od ich miasta Bet-Szean dzielił tylko Jordan, który można było przekroczyć w bród. Ci odważni mężczyźni przeprawili się nocą przez rzekę, zdjęli ciała i pochowali je z należnym szacunkiem (Pierwsza Księga Samuela 31:11, 13).

Zależało im na honorze Izraela: nie można było pozostawić ziemi nieczystej przez leżące na widoku ciała, zwłaszcza ciało króla Izraela, znieważone przez nieobrzezanych Filistynów. Kierowała nimi także wdzięczność wobec Saula, który na początku swojego panowania ocalił ich przed Ammonitami (Pierwsza Księga Samuela 11:1–15). Szlachetny człowiek pamięta o doznanej życzliwości i odwzajemnia ją, gdy ktoś jest w potrzebie. Mieszkańcy Jabesz-Gilead mogliby lepiej przysłużyć się Saulowi, gdyby wcześniej wsparli go w walce z Filistynami, ale nadeszła już wyznaczona pora jego upadku. Teraz mogli już tylko oddać cześć jego pamięci.

Nie odbyła się wielka żałoba narodowa po śmierci Saula, jak wcześniej po śmierci Samuela (Pierwsza Księga Samuela 25:1). Mieszkańcy Jabesz-Gilead okazali mu jednak szacunek po śmierci. Urządzili obrzęd palenia, być może spalając nad ciałami wonności na ich cześć, jak niekiedy czyniono w przypadku wybitnych ludzi. Druga Księga Kronik wspomina o bardzo uroczystym spaleniu po śmierci Asy (Druga Księga Kronik 16:14). Niektórzy sądzą, że spalono ciała, bo zaczęły już się rozkładać.

Potem pochowali ciała albo — jeśli je spalono — kości i prochy pod drzewem, które służyło za znak i pamiątkę. Następnie pościli przez siedem dni, czyli każdego dnia aż do wieczora. W ten sposób opłakiwali śmierć Saula i trudne położenie Izraela. Być może modlili się też o odnowę narodu. Usunięcie niegodziwych może przynieść radość, bo po nim może nastąpić lepszy czas, ale zwykła ludzka przyzwoitość nadal nakazuje szacunek dla ciał zmarłych, zwłaszcza ciał książąt.

Ta księga rozpoczyna się narodzinami Samuela, a kończy pogrzebem Saula. Zestawienie tych dwóch scen uczy, by cenić zaszczyt, który pochodzi od Boga, ponad wszelkie zaszczyty, jakie może dać świat.