1 Księga Samuela 30:21 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment opisuje, jak Dawid podzielił łupy zdobyte na Amalekitach. Amalekici wcześniej zrabowali wiele cennych rzeczy Judzie i Filistynom, a potem roztrwonili je na przyjemności, jedzenie, picie i świętowanie. Dawid postąpił z łupami zupełnie inaczej. Wiedział, że sprawiedliwość i życzliwość powinny kierować tym, jak korzystamy z dóbr tego świata. To, co daje nam Bóg, ma służyć dobru, a nie zaspokajaniu naszych własnych pragnień.

Dawid potraktował sprawiedliwie i życzliwie ludzi, którzy zostali przy bagażach. Wyszli na spotkanie zwycięzców i cieszyli się razem z nimi, choć nie mogli wziąć udziału w walce (Pierwsza Księga Samuela 30:21). Powinniśmy cieszyć się, gdy dzieje się coś dobrego, nawet jeśli Bóg nie pozwolił nam w tym uczestniczyć. Dawid serdecznie ich przyjął. Nie robił im wyrzutów z powodu osłabienia, lecz zapytał o ich samopoczucie i o to, czy wszystko u nich w porządku, bo zostawił ich wyczerpanych i zmęczonych.

Część ludzi Dawida sprzeciwiła się temu, by pozostali dostali część łupów. Prawdopodobnie byli to ci sami ludzie, którzy wcześniej chcieli ukamienować Dawida, a teraz próbowali oszukać własnych braci. Pismo Święte nazywa ich niegodziwymi i ludźmi Beliala, czyli ludźmi bezprawia i bez wartości (Pierwsza Księga Samuela 30:22). Nawet wśród dobrych ludzi mogą być tacy, których nie da się do końca odmienić. Chcieli, by dwustu pozostawionych otrzymało tylko swoje żony i dzieci, a nie dostało żadnych dóbr.

Była to niegodziwa i chciwa propozycja. Chciwa, bo dawałaby walczącym więcej dla siebie. Dopiero co byli gotowi zaryzykować wszystko, żeby odzyskać to, co utracili, a gdy wszystko już odzyskali, nadal chcieli więcej, nawet kosztem swoich braci. Ludzie często zapominają, jak bardzo sami kiedyś potrzebowali pomocy. Propozycja była też okrutna, bo oddanie im żon i dzieci bez żadnych środków do życia byłoby jak danie im samych ust, ale bez jedzenia. Jaki pożytek z rodziny, jeśli nie ma z czego jej utrzymać?

Dawid na to nie pozwolił. Nakazał, by ci, którzy pozostali, otrzymali równą część jak ci, którzy poszli do walki, zarówno w zwycięstwie, jak i w łupach (Pierwsza Księga Samuela 30:23–24). Zrobił to przede wszystkim z wdzięczności wobec Boga. Łupy były darem Boga, a oni byli jedynie zarządcami tego, co Bóg im powierzył. Skoro Bóg wydał wrogów w ich ręce, nie mogli krzywdzić swoich braci. Dobroć Boga wobec nas powinna skłaniać nas do życzliwości wobec siebie nawzajem.

Dawid postąpił tak również ze względu na sprawiedliwość wobec tych, którzy zostali z tyłu. Nie zostali tam z lenistwa ani braku lojalności, lecz dlatego, że byli zbyt słabi, by dotrzymać kroku. Nie była to ich wina. Poza tym wcześniej uczestniczyli w wielu bitwach, więc ich wcześniejsza służba także powinna się liczyć, gdy przyszła pora otrzymać należną część. Nawet wtedy nadal służyli, pilnując zapasów. Nie każda służba spotyka się z takim samym uznaniem, ale każdy, kto w jakikolwiek sposób działa dla wspólnego dobra, powinien mieć udział we wspólnych korzyściach.

Dawid rozstrzygnął sprawę łagodnie, ale stanowczo. Nazwał przeciwników swoimi braćmi i przekonał ich argumentami, a nie gniewem. Ustanowił też zasadę obowiązującą w Izraelu w przyszłości, prawo dotyczące podziału łupów: ci, którzy zostają przy zapasach, mają dzielić się z tymi, którzy idą do walki (Pierwsza Księga Samuela 30:25). Abraham oddał kiedyś łupy Sodomy ich prawowitym właścicielom, rezygnując z roszczeń do nich wynikających z praw wojny. Podobnie, jeśli pomagamy innym odzyskać to, co do nich należy, nie powinniśmy potem rościć sobie do tego prawa. Bóg nakazał również, by łupy zdobyte na Midianitach podzielić między żołnierzy a całe zgromadzenie (Księga Liczb 31:27). Sytuacja była tu inna, ale obowiązywała ta sama ogólna zasada: jesteśmy członkami jedni drugich.

Dawid hojnie obdarował także wszystkich swoich przyjaciół. Gdy każdy otrzymał należną mu część, pozostała jeszcze znaczna nadwyżka. Jako dowódca Dawid mógł nią rozporządzać i zapewne uznał, że dobra Amalekitów, być może obejmujące srebro, złoto i klejnoty, mogą rozbudzić pychę jego ludzi albo ich rozleniwić. Postanowił więc wysłać dary swoim przyjaciołom, zwłaszcza starszym Judy (Pierwsza Księga Samuela 30:26). Wymieniono kilka miejsc, do których je posłał; wszystkie znajdowały się w Judzie lub w jej pobliżu. Pierwszym z nich było Betel, czyli „dom Boga”. Wydaje się stosowne, by najpierw zatroszczyć się o miejsce należące do Boga, niezależnie od tego, czy chodzi o samo miasto, czy o miejsce, w którym przechowywano arkę. Dawid posłał tam pierwszy i najlepszy dar, tym, którzy się tym miejscem opiekowali, ze względu na Tego, który jest pierwszy i najlepszy.

Hebron wymieniono na końcu, prawdopodobnie dlatego, że Dawid posłał tam największą część. Zapewne uważał to miasto za najlepsze miejsce na swoją przyszłą siedzibę (Pierwsza Księga Samuela 30:31; Druga Księga Samuela 2:1).

W tych darach Dawida dostrzegamy kilka rzeczy. Po pierwsze, jego hojność. Nie próbował się wzbogacić, lecz służyć swojemu krajowi, a Bóg później uczynił go bogatym i postawił na czele ludu, któremu pomagał. Hojność przystoi ludziom o życzliwym sercu. Kto rozdaje, temu jednak przybywa.

Po drugie, widzimy jego wdzięczność. Wysłał dary do wszystkich miejsc, w których on i jego ludzie zwykle się zatrzymywali (Pierwsza Księga Samuela 30:31). Chodziło o ludzi, którzy okazywali im życzliwość, dawali schronienie albo dostarczali im wiadomości czy zapasy. Uczciwość i poczucie honoru zobowiązują nas, by odwdzięczać się za dobro, kiedy możemy, a przynajmniej szczerze je doceniać w takim zakresie, na jaki pozwalają nam nasze możliwości.

Po trzecie, widać jego oddanie Bogu. Dawid nazywa swój dar błogosławieństwem, bo żaden dar dla przyjaciół nie przyniesie im prawdziwego pożytku, jeśli Bóg mu nie pobłogosławi. Sugeruje to również, że wraz z darem posyłał im swoje modlitwy. Dary pochodziły z łupów zdobytych na wrogach Pana, jak ich nazywa, a nie na swoich własnych wrogach. Chciał, by obdarowani ze względu na Boga mieli udział w radości ze zwycięstwa i razem z nim dziękowali.

Po czwarte, widać jego mądrość. Wysyłając dary rodakom, przygotowywał ich, by stanęli po jego stronie, gdy obejmie tron, co uważał teraz za bliskie. Dar człowieka otwiera mu drogę. Dawid pokazał, że nadaje się na króla, obdarowując innych z królewską hojnością i otwartą ręką. Hojne dawanie zdobywa większy szacunek niż zewnętrzny przepych. Zifejczycy i mieszkańcy Keili nie otrzymali tych darów. Dawid pokazał w ten sposób, że choć był zbyt pobożny, by mścić się za zniewagi, nie był na tyle nierozsądny, by o nich zapomnieć.