1 Księga Samuela 24:17 – znaczenie i zastosowanie

Oto pełna smutku odpowiedź Saula na przemowę Dawida. Aż dziwne, że Saul cierpliwie go wysłuchał, skoro tak zaciekle występował przeciw niemu, a słowa Dawida były tak ostre. Bóg jednak powstrzymał Saula i jego ludzi, a samego Saula zapewne zaskoczył przebieg wydarzeń. Co więcej, właśnie się przekonał, jak bardzo Dawid był w jego mocy. Jego serce musiałoby być twardsze niż kamień, gdyby to nim nie poruszyło.

Saul wybuchnął płaczem. Nie powinniśmy zakładać, że udawał. Jego łzy zdają się prawdziwym wyrazem ówczesnego smutku, bo słowa Dawida tak wyraźnie odsłoniły jego grzech. Przytłoczony dobrocią Dawida, mówi: „Czy to twój głos, synu mój, Dawidzie?”. Potem, zawstydzony własną nierozwagą i niewdzięcznością, podniósł głos i zapłakał (Pierwsza Księga Samuela 24:16). Wielu ludzi opłakuje swoje grzechy, ale naprawdę się od nich nie odwraca. Płaczą nad nimi gorzko, a jednak nadal się ich trzymają.

Saul otwarcie przyznaje też, że Dawid postępuje uczciwie, a on sam źle. „Jesteś sprawiedliwszy ode mnie” — mówi (Pierwsza Księga Samuela 24:17). W ten sposób Bóg spełnił wcześniejszą nadzieję Dawida, że ukaże jego sprawiedliwość (Księga Psalmów 37:6). Ci, którzy strzegą czystego sumienia, mogą pozostawić Bogu obronę swojego dobrego imienia. Wyznanie Saula wystarczyło, by dowieść niewinności Dawida nawet w oczach jego wroga. Nie wystarczyło jednak, by potwierdzić, że Saul naprawdę się nawrócił.

Powinien był powiedzieć: „Ty jesteś sprawiedliwy, a ja jestem niegodziwy”. Posuwa się jednak tylko do słów: „Jesteś sprawiedliwszy ode mnie”. Niegodziwi ludzie zazwyczaj właśnie na tym poprzestają w swoich wyznaniach. Przyznają, że nie są tak dobrzy jak inni i że są ludzie lepsi i sprawiedliwsi od nich. Saul przyznaje też, że mylił się co do Dawida (Pierwsza Księga Samuela 24:18). „Dziś pokazałeś, że nie szukasz mojej zguby — mówi — bo dobrze mnie potraktowałeś”. Często zbyt pochopnie przypisujemy innym złe zamiary, choć traktują nas lepiej, niż sądziliśmy. Kiedy później dostrzegamy swój błąd, powinniśmy być gotowi odwołać swoje podejrzenia, tak jak Saul czyni to tutaj.

Saul prosi następnie Boga, by wynagrodził Dawidowi jego dobroć. Przyznaje, że darowanie życia wrogowi, którego miało się w swojej mocy, było niezwykłym aktem miłosierdzia. Żaden przeciętny człowiek nie postąpiłby w ten sposób. Dlatego Saul, być może wiedząc, że sam nie zdoła w pełni odpłacić Dawidowi, a być może wcale nie pragnąc tego uczynić, pozostawia sprawę Bogu: „Niech Pan odpłaci ci dobrem” (Pierwsza Księga Samuela 24:19). Ubodzy żebracy mogą jedynie modlić się za tych, którzy im pomagają, i Saul nie zrobił nic więcej.

Mówi też wprost, że Dawid zostanie królem (Pierwsza Księga Samuela 24:20). Wiedział już o tym z wcześniejszej zapowiedzi Samuela i ze szlachetnego ducha, którego dostrzegał w Dawidzie. Tym cięższe stawały się jego grzech i nierozwaga, gdy prześladował Dawida. Miał równie dobry powód, by powiedzieć o Dawidzie: „Jakże mógłbym podnieść rękę na pomazańca Pana?”, jak Dawid, mówiąc to o nim. Teraz Saul już to rozumie i, gdy jego serce mięknie, jest gotów przyznać prawdę i się jej podporządkować. Bóg prędzej czy później sprawi, że nawet Jego przeciwnicy poznają i uznają tych, których On umiłował, a nawet pokłonią się przed nimi (Apokalipsa św. Jana 3:9). Przyznanie Saula, że Dawid ma oczywiste prawo do korony, musiało bardzo podnieść Dawida na duchu i umocnić jego wiarę oraz nadzieję.

Saul zobowiązuje następnie Dawida przysięgą, by okazał jego rodzinie i rodowi taką samą życzliwość, jaką okazał samemu Saulowi (Pierwsza Księga Samuela 24:21). Dawid miał jeszcze więcej powodów, by zażądać od Saula przysięgi, że ten go nie zabije, ale nie nalega w tej sprawie. Jeśli sprawiedliwość i honor nie powstrzymałyby Saula, przysięga również by nie pomogła. Saul wie jednak, że Dawid kieruje się sumieniem, i chce zapewnić bezpieczeństwo swojej rodzinie dzięki jego obietnicy. Przez nieposłuszeństwo Saul sam doprowadził się do zguby i nigdy nie zawrócił z tej drogi, okazując skruchę. Bardzo zależy mu jednak na tym, by jego imię nie zostało wymazane, a jego rodzina nie wyginęła.

Dawid przysięga Saulowi (Pierwsza Księga Samuela 24:22). Mógłby ulec pokusie i z zemsty albo ze względów praktycznych zgładzić rodzinę Saula, ale zobowiązuje się tego nie uczynić. Wie, że Bóg może i zechce umocnić królestwo jego i jego potomków bez tak krwawych metod. Dawid później wiernie dotrzymał tej przysięgi. Zaopiekował się Mefiboszetem, wnukiem Saula, a zabójców Isz-Boszeta skazał na śmierć. Późniejsze powieszenie siedmiu potomków Saula w ramach zadośćuczynienia za zabicie Gibeonitów odbyło się z rozkazu Boga, a nie na polecenie Dawida, nie złamało więc tej przysięgi.

Potem rozeszli się w pokoju. Saul na pewien czas przestał ścigać Dawida. Wrócił do domu przekonany, ale nieodmieniony w sercu. Wstydził się swojej zazdrości, lecz nadal nosił w sobie gorycz. Dręczyło go, że kiedy w końcu odnalazł Dawida, nie zdołał go zabić, choć taki miał plan. Bóg ma wiele sposobów, by powstrzymywać prześladowców, nawet jeśli nie odmienia ich serc.

Dawid tymczasem nadal dbał o swoje bezpieczeństwo. Zbyt dobrze znał Saula, by mu zaufać, dlatego udał się do warownego, bezpiecznego miejsca. Niebezpiecznie jest oddawać się w ręce wroga, który mówi, że się pojednał. Czytamy, że niektórzy uwierzyli w Chrystusa, lecz On im się nie powierzał, bo wiedział, co kryje się w człowieku. Ci, którzy są niewinni jak gołębie, powinni być też roztropni jak węże.