1 Księga Samuela 1:19 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu najpierw, jak Elkana i jego rodzina wracają do domu po zakończeniu dni świątecznych (Pierwsza Księga Samuela 1:19). Zwróćmy uwagę, jak dobrze wykorzystali czas spędzony przy przybytku. Każdego dnia, gdy tam byli, także w dniu powrotu do domu, oddawali cześć Bogu i wstawali wcześnie, by to uczynić. Dobrze jest zaczynać dzień z Bogiem i dawać Mu pierwsze miejsce. Czekała ich długa droga, a do tego musieli zabrać ze sobą dzieci, a jednak nie chcieli wyruszyć, zanim wspólnie nie oddali czci Bogu. Modlitwa i podróż nie wykluczają się. Spędzili już kilka dni na oddawaniu Bogu czci, a mimo to zrobili to jeszcze raz. Nie powinniśmy nigdy znużyć się czynieniem dobra.

Następnie przychodzi na świat długo wyczekiwany syn, któremu rodzice nadają imię. W końcu Pan pamiętał o Annie, tak jak prosiła w modlitwie (Pierwsza Księga Samuela 1:11), a to było wszystko, czego potrzebowała. Poczęła i urodziła syna. Nawet jeśli wydaje się, że Bóg zapomniał o ciężarach, troskach, zmartwieniach i modlitwach swojego ludu, z czasem pokaże, że nigdy nie zniknęły Mu z pamięci. Anna nadała dziecku imię Samuel (Pierwsza Księga Samuela 1:20). Niektórzy sądzą, że imię to znaczy „wysłuchany przez Boga”, podobnie jak imię Izmael, ponieważ jej modlitwy zostały wyraźnie wysłuchane. Inni rozumieją je jako „uproszony u Boga”, bo Anna właśnie tym uzasadnia wybór imienia. W obu przypadkach sens pozostaje ten sam: chciała, by imię stale przypominało o Bożej dobroci, która odpowiedziała na jej modlitwy. Za każdym razem, gdy je wypowiadała, mogła wspominać Boże miłosierdzie i oddawać Mu za nie chwałę.

Łaski otrzymane w odpowiedzi na modlitwę należy wspominać ze szczególną wdzięcznością, jak czytamy w Księdze Psalmów 116:1–2. Wiele ratunków i zaopatrzenia, które przyszły w odpowiednim czasie, moglibyśmy nazwać naszymi Samuelami, czyli tym, o co prosiliśmy Boga. To, co otrzymujemy w ten sposób, powinniśmy szczególnie Mu poświęcać. Anna chciała też, by imię przypominało synowi, że należy do Pana, bo został uproszony u Boga i Jemu poświęcony. Dziecko, o które modlono się do Boga, ma szczególne zobowiązanie, by dobrze postępować. Matka Lemuela przypomina mu, że jest synem jej ślubów (Księga Przysłów 31:2).

Dalej widzimy, jak troskliwie Anna karmiła dziecko. Robiła to nie tylko z miłości, lecz także dlatego, że poświęciła je Bogu. Sama je karmiła, zamiast powierzyć to innej kobiecie. Powinniśmy troszczyć się o dzieci nie tylko jako o te, które są nasze z natury, lecz także jako o te, które zostały oddane Bogu w ramach przymierza łaski. Zobacz Księgę Ezechiela 16:20–21. Kiedy wykonuje się tę pracę dla Pana, staje się ona święta.

Elkana co roku udawał się do przybytku, by oddać cześć Bogu i wypełnić swój ślub, być może złożony przez niego samego, jeśli Bóg obdarzy Annę synem (Pierwsza Księga Samuela 1:21). Anna nadal kochała dom Boży, poprosiła jednak męża o zgodę, by tym razem zostać w domu. Kobiety nie miały obowiązku uczestniczyć w trzech dorocznych świętach tak jak mężczyźni. Wcześniej chodziła na te uroczystości, ale teraz chciała zostać zwolniona z tego obowiązku z dwóch powodów.

Po pierwsze, nie chciała zbyt długo rozstawać się z karmionym piersią dzieckiem. Czy matka może zapomnieć o swoim niemowlęciu? Możemy sądzić, że w tamtym czasie zostawała w domu na stałe, bo jeśli gdziekolwiek się wybierała, to do Szilo. Bóg pragnie miłosierdzia, a nie ofiary. Osoby, które nie mogą uczestniczyć w publicznym nabożeństwie, ponieważ opiekują się małymi dziećmi, mogą czerpać otuchę z tego przykładu. Jeśli wykonują ten obowiązek, pamiętając o Bogu, On przyjmie go z życzliwością. Choć pozostają w domu, będą mieć udział w nagrodzie.

Po drugie, Anna chciała zaczekać z wyprawą do Szilo, aż syn będzie na tyle duży, by nie tylko tam dotrzeć, lecz także pozostać na miejscu. Obawiała się, że gdyby zabrała go ze sobą wcześniej, nie potrafiłaby go stamtąd odprowadzić. Ci, którzy są zdecydowani dotrzymać ślubów, mogą mieć dobre powody, by poczekać z ich wypełnieniem. Wszystko jest piękne w swoim czasie. Zwierzęcia nie przyjmowano na ofiarę, dopóki przez pewien czas nie przebywało z matką (Księga Kapłańska 22:27). Owoc smakuje najlepiej, kiedy dojrzeje.

Elkana zgodził się na jej propozycję i powiedział: „Zrób, co uważasz za słuszne” (Pierwsza Księga Samuela 1:23). Wcale nie chciał się jej sprzeciwiać. Całkowicie pozostawił tę sprawę jej decyzji. To piękne i dobre, gdy mąż i żona idą razem, ustępują sobie nawzajem i z aprobatą odnoszą się do tego, co robi druga osoba, zwłaszcza w sprawach wiary i miłosierdzia. Elkana dodał też prośbę, by Pan utwierdził swoje słowo. Chodziło o to, by Bóg zachował dziecko pośród niebezpieczeństw wieku niemowlęcego, aby można było w odpowiednim czasie wypełnić uroczysty ślub. Dając im dziecko, Bóg pokazał, że go przyjął, a teraz chodziło o doprowadzenie całej sprawy do końca. Ci, którzy szczerze oddali swoje dzieci Bogu, mogą z ufnością modlić się, by On potwierdził słowo, którym je naznaczył, gdy zostały Mu poświęcone.

Na koniec dziecko zostaje przeznaczone do służby w przybytku. Możemy przypuszczać, że w wieku czterdziestu dni zostało po raz pierwszy przedstawione Panu, jak wszyscy pierworodni synowie (Ewangelia Łukasza 2:22–23). Było to jednak zwyczajne wydarzenie, dlatego nie wspomniano o nim w tej historii. Teraz, gdy Samuel został odstawiony od piersi, oddano go Panu, a nie wykupiono. Niektórzy sądzą, że przyprowadzono go zaraz po odstawieniu od piersi. Według przekazu żydowskiego następowało to dopiero w wieku trzech lat, a tekst mówi, że Anna karmiła go piersią, aż został odstawiony (Pierwsza Księga Samuela 1:23). Inni uważają, że przyprowadzono go dopiero wtedy, gdy wyrósł z dziecięcych przyzwyczajeń, w wieku ośmiu lub dziesięciu lat. Nie ma jednak nic niestosownego w tym, by tak wyjątkowe dziecko w wieku trzech lat zamieszkało w przybytku i uczyło się razem z synami kapłanów. Tekst mówi, że Samuel był jeszcze młody (Pierwsza Księga Samuela 1:24), ale przewyższał wiek dojrzałością i nie przysparzał trudności w opiece. Nie można zacząć zbyt wcześnie uczyć się życia religijnego. Hebrajskie sformułowanie sugeruje, że był jeszcze dzieckiem w wieku nauki. Kogo Bóg ma uczyć wiedzy, jeśli nie tych, którzy dopiero co przestali pić mleko i zostali odstawieni od piersi? (Księga Izajasza 28:9)

Zwróćmy uwagę, że Anna przedstawiła dziecko wraz z ofiarą i słowami wdzięczności. Przyniosła trzy cielce, a do każdego ofiarę z pokarmów (Pierwsza Księga Samuela 1:24). Być może jeden cieliec przypadał na każdy rok życia dziecka. Możliwe też, że jeden był przeznaczony na całopalenie, drugi na ofiarę za grzech, a trzeci na ofiarę pojednania. Anna nie sądziła, że oddając syna Bogu, sprawia, iż Bóg jest jej coś winien. Uznała raczej, że słuszne będzie prosić o Jego przychylność dla żywej ofiary, którą Mu oddawała, składając te ofiary ze zwierząt. Wszystkie nasze obietnice składane Bogu za siebie i za dzieci muszą być oparte na ofierze, na tej największej ofierze.

Anna złożyła też wdzięczne świadectwo o dobroci Boga, który odpowiedział na jej modlitwę. Powiedziała to Eliemu, ponieważ wcześniej zachęcił ją, by ufała, że otrzyma pomyślną odpowiedź (Pierwsza Księga Samuela 1:26–27): „O to dziecko się modliłam”. Modlitwa przyniosła jej syna, a teraz oddaje go Bogu, który wysłuchuje modlitw.

„Zapomniałeś już o mnie, mój panie, ale jestem tą samą kobietą, która trzy lata temu stała tutaj, płacząc i modląc się. To o to dziecko się modliłam”. O odpowiedziach na modlitwę można mówić pokornie, a zarazem oddawać w ten sposób chwałę Bogu. Anna żywym przykładem świadczy o dobroci Boga. Jej słowa znaczą: „Jestem dowodem Jego łaskawości” (Księga Psalmów 66:16–19). Modliłam się o tę łaskę i pociechę, a Pan dał mi to, o co prosiłam (Księga Psalmów 34:2, 4, 6).

Anna nie przypomina Eliemu o wcześniejszych podejrzeniach, które wobec niej żywił. Nie mówi: „To ja jestem tą kobietą, którą surowo osądziłeś. Co teraz o mnie myślisz?”. Dobrych ludzi nie powinno się wciąż ganić za słabości i błędy, z których już się opamiętali. Nie należy ciągle im ich wypominać.

Anna rezygnuje też z wszelkich roszczeń do syna i oddaje go Panu na całe życie, jak czytamy w Pierwszej Księdze Samuela 1:28: „Użyczam go Panu na całe życie”. Powtarza to, bo nie zamierza się z tego wycofać. Użyte przez nią słowo jest tym samym, którego wcześniej użyła, prosząc Pana o dziecko, choć występuje w innej formie. W ten sposób imię Samuela zyskuje kolejne znaczenie: nie tylko „uproszony u Boga”, lecz także „oddany Bogu”.

Warto zauważyć tu dwie rzeczy. Po pierwsze, wszystko, co dajemy Bogu, najpierw sami od Niego otrzymaliśmy. Wszystkie nasze dary dla Niego były wcześniej Jego darami dla nas. „Z tego, co jest Twoje, daliśmy Tobie” (Pierwsza Księga Kronik 29:14, 16). Po drugie, wszystko, co dajemy Bogu, można nazwać pożyczką. Nawet jeśli nie możemy tego odebrać, On z pewnością nam to odda, i to z wielkim zyskiem dla naszego dobra, zwłaszcza gdy dajemy ubogim (Księga Przysłów 19:17).

Kiedy podczas chrztu poświęcamy dzieci Bogu, powinniśmy pamiętać, że już wcześniej należały do Niego z Jego własnego prawa. To sprawia, że w pocieszający sposób są jeszcze bardziej nasze. Anna oddaje Samuela Panu nie na określoną liczbę lat, jak ucznia rzemiosła, lecz na całe życie. Ma być użyczony Panu tak długo, jak będzie żył, jako dożywotni nazirejczyk.

Nasze przymierze z Bogiem powinno przypominać przymierze małżeńskie. Przez całe życie mamy należeć do Boga i nigdy się od Niego nie odwracać. Samuel również wypełnił swoją część lepiej, niż można by oczekiwać od tak małego dziecka. Wydaje się, że tekst mówi o nim, iż oddawał tam cześć Panu, czyli się modlił. Bez wątpienia był do tego wyjątkowo chętny, a jego matka, która przeznaczyła go do służby w świątyni, szczególnie zadbała o to, by przygotować go do pracy, którą miał tam wykonywać.

Małe dzieci powinny od najmłodszych lat uczyć się oddawać cześć Bogu. Rodzice powinni uczyć je, jak to robić, przyprowadzać je, by uczestniczyły w oddawaniu czci Bogu, i zachęcać je do udziału na miarę ich możliwości. Bóg przyjmie je łaskawie i nauczy je, jak robić to lepiej.