1 Księga Królewska 15:1 – znaczenie i zastosowanie

Mamy tu krótką relację o Abijjamie, synu Rechoboama i królu Judy, którego panowanie trwało krótko. W Drugiej Księdze Kronik 13 wypada on korzystniej: czytamy tam o jego wojnie z Jeroboamem, przemowie wygłoszonej przed bitwą i wielkim zwycięstwie, które dał mu Bóg. Nazywa się tam Abiasz, co znaczy „Mój ojciec jest Jahwe”, ponieważ nie zapisano tam nic złego na jego temat. Tutaj natomiast, gdzie wspomniano o jego błędach, z jego imienia usunięto element „Jah” — jakby na znak hańby — i nazwano go Abijjamem. Porównaj Księgę Jeremiasza 22:24.

Podano o nim bardzo niewiele szczegółów. Zaczął panować w pierwszej części osiemnastego roku Jeroboama, ponieważ Rechoboam panował tylko siedemnaście lat (Pierwsza Księga Królewska 14:21). Jeroboam przeżył Rechoboama, ale syn Rechoboama, Abiasz, dożył objęcia tronu po ojcu i przysporzył Jeroboamowi kłopotów. Tymczasem Abiasz, syn Jeroboama, o którym mowa w Pierwszej Księdze Królewskiej 14:1, zmarł przed swoim ojcem. Abijjam panował krócej niż trzy lata. Zmarł przed końcem dwudziestego roku panowania Jeroboama (Pierwsza Księga Królewska 15:9). Bóg położył kres jego życiu, gdy po wielkim zwycięstwie nad Jeroboamem stał się dumny i lekkomyślny (Druga Księga Kronik 13:21), a tron przypadł jego synowi Asie, który okazał się lepszym człowiekiem.

Jego matką była Maaka, córka Abiszaloama, czyli Absaloma, syna Dawida. Skłaniam się ku temu, by uznać, że chodzi o tego samego Absaloma, ponieważ dwie inne żony Rechoboama były blisko spokrewnione z rodziną Dawida (Druga Księga Kronik 11:18). Jedna była córką Jerimota, syna Dawida, a druga córką Eliaba, brata Dawida. Rechoboam nauczył się od ojca, by nie żenić się z cudzoziemkami, lecz nadal uważał za niegodne siebie poślubienie zwykłych poddanych, jeśli nie pochodziły z królewskiego rodu.

Abijjam kontynuował też wojny ojca z Jeroboamem. Za czasów Rechoboama i Jeroboama trwał nieustanny konflikt, choć nie dochodziło do regularnych bitew, bo były one zakazane (Pierwsza Księga Królewska 12:24). Pomiędzy Abijjamem a Jeroboamem dochodziło jednak do częstych starć (Pierwsza Księga Królewska 15:7). Jeroboam najechał później kraj Abijjama z wielką armią. Abijjam nie miał zakazu, by się bronić, więc pokonał Jeroboama i tak bardzo go osłabił, że ten musiał zachować spokój przez resztę swojego panowania (Druga Księga Kronik 13:20).

Ogólnie jednak czytamy, że Abijjam nie był jak Dawid. Nie kochał szczerze Bożych przykazań, nawet jeśli, by wzmocnić swoje argumenty przeciwko Jeroboamowi, powoływał się na świątynię i kapłaństwo jako na swoją własność i chlubił się nimi (Druga Księga Kronik 13:10–12). Wielu ludzi chełpi się religijnością, choć nie zna prawdziwej pobożności. Bronią prawdziwości swojej religii, ale sami nie pozostają jej wierni. Serce Abijjama nie było całkowicie oddane Panu, jego Bogu. Wydawał się gorliwy, lecz brakowało mu szczerości. Początkowo postępował dość dobrze, ale potem zboczył z drogi i żył w grzechach swojego ojca, naśladując zły przykład nawet po tym, jak zobaczył jego przykre skutki.

Człowiek, który całe życie spędził na wojnach, powinien był wiedzieć, że warto zachować pokój z Bogiem, a nie czynić Go swoim wrogiem — zwłaszcza że podczas wojny z Jeroboamem przekonał się, jak dobrym był On sprzymierzeńcem (Druga Księga Kronik 13:18). „Gdy okazuje się łaskę bezbożnemu, nie uczy się on sprawiedliwości” (Księga Izajasza 26:10).

Abijjam został jednak wyniesiony na tron i utrzymany przy władzy ze względu na Dawida (Pierwsza Księga Królewska 15:4–5). Nie stało się tak ze względu na niego samego ani na jego ojca, którego postępowanie naśladował, lecz ze względu na Dawida, za którego przykładem nie poszedł. To jeszcze bardziej pogłębia winę niewiernej rodziny. Jej członkowie korzystają z owoców pobożności przodków i zawdzięczają jej swoje błogosławieństwa, a jednak sami nie chcą jej naśladować. Opierają się na tym dziedzictwie, lecz gardzą nim, depczą je i bezmyślnie wyśmiewają oraz zwalczają to, dzięki czemu sami żyją.

Królestwo Judy zostało zachowane z dwóch powodów. Po pierwsze, Dawid miał mieć lampę, zgodnie z Bożą obietnicą dotyczącą lampy dla Jego pomazańca (Księga Psalmów 132:17). Po drugie, Jerozolima miała zostać ugruntowana nie tylko po to, by zachował się jej honor z czasów Dawida i Salomona, lecz także po to, by mogła dostąpić jeszcze większej chwały, którą Bóg zamierzał jej później dać.

Pochwała Dawida jest tu bardzo znacząca: czynił to, co słuszne w oczach Pana. Wspomniano jednak jeden wyraźny wyjątek: „z wyjątkiem sprawy Uriasza”. Chodzi zarówno o zabójstwo Uriasza, jak i o grzech Dawida z żoną Uriasza. Była to poważna skaza na jego imieniu, hańba, która pozostała w jego historii, choć sama wina została mu przebaczona. Dawid miał też inne wady, ale żadna nie dorównywała tej. Mimo to ten grzech, gdy Dawid za niego pokutował, nie wykluczył go z przymierza ani nie unieważnił obietnicy danej jego rodzinie. Wspomniano o nim jako o przestrodze dla innych, ale nie przekreślił Bożego przymierza z potomstwem Dawida.