1 Księga Kronik 4:1 – znaczenie i zastosowanie

Jednym z powodów, dla których Ezdrasz poświęca szczególną uwagę pokoleniu Judy, jest jego znaczenie. Plemię Judy wraz z plemionami Symeona, Beniamina i Lewiego tworzyło królestwo Judy. Królestwo to przetrwało pozostałe plemiona w Kanaanie, a za czasów Ezdrasza jego mieszkańcy powrócili już z niewoli. Większość pozostałych plemion zaginęła w Asyrii. Najbardziej wyróżniającą się postacią w tym fragmencie jest Jabes. Nie wiemy, kim był jego ojciec ani kiedy żył, wydaje się jednak, że dał początek jednej z rodzin Achareela, wspomnianych w Pierwszej Księdze Kronik 4:8.

Jego imię miało smutne znaczenie. Matka nazwała go Jabes, ponieważ, jak powiedziała, urodziła go w bólu (Pierwsza Księga Kronik 4:9). Każde dziecko przychodzi na świat w bólu, bo Bóg powiedział, że kobieta będzie rodzić dzieci w bólu. Niektóre porody są jednak o wiele trudniejsze niż inne. Zwykle radość z dziecka sprawia, że później zapomina się o cierpieniu, lecz w tym przypadku ból musiał być tak wielki, że pamiętano o nim jeszcze podczas obrzezania chłopca, a jego imię nie pozwalało zapomnieć o tym doświadczeniu.

Być może jego matka, podobnie jak Rachela, która nadała synowi imię Ben-Oni, była tak przytłoczona cierpieniem, że wybrała je w chwili bólu. A może później odzyskała siły, ale zachowała to imię z dwóch pożytecznych powodów. Po pierwsze, mogło jej przypominać, by dziękować Bogu za to, że przeprowadził ją przez tak wielkie cierpienie. Dobrze jest pamiętać o trudnościach, by nie zapomnieć o pokorze, której uczymy się w cierpieniu, i umieć „radować się z bojaźnią”. Po drugie, imię mogło przypominać Jabesowi, w jakim świecie przyszedł na świat: pełnym łez i trudów. Skojarzenie jego imienia z cierpieniem mogło uczynić go człowiekiem poważnym i rozważnym. Mogło też przypominać mu, by kochał i szanował matkę oraz odpłacał jej, żyjąc tak, by przynosić jej pociechę. Dzieci powinny otaczać rodziców taką troską (Pierwszy List do Tymoteusza 5:4).

Jabes odznaczał się wyjątkowym charakterem. Był „znakomitszy niż jego bracia”. Łaska Boga wyniosła go ponad nich, a Boża opatrzność obdarzyła go szacunkiem. Inni mogli dobrze postępować, lecz on przewyższył ich wszystkich. Cierpienie jego matki zostało sowicie wynagrodzone: syn, który przysporzył jej najwięcej łez, dał jej najwięcej radości. Bóg często obdarza radością proporcjonalną do wcześniejszego smutku (Księga Psalmów 90:15).

Nie wiemy dokładnie, dlaczego Jabes cieszył się tak wielkim szacunkiem. Być może zawdzięczał go majątkowi, sprawowaniu urzędu publicznego albo sukcesom wojennym, ale najbardziej prawdopodobne jest, że przyczyną były jego wiedza i pobożność. To właśnie one naprawdę przynoszą człowiekowi szacunek. Mógł być znany z uczoności, ponieważ rodziny pisarzy mieszkały w Jabes (Pierwsza Księga Kronik 2:55), a miasto mogło wziąć od niego nazwę. Według tradycji żydowskiej był sławnym nauczycielem Prawa, który pozostawił po sobie wielu uczniów. Wspomniano o nim bez dodatkowego wyjaśnienia, co sugeruje, że jego imię było znane czytelnikom już wtedy, gdy pisał Ezdrasz.

Jabes był także człowiekiem modlitwy. To czyniło go naprawdę godnym szacunku, a dzięki modlitwie otrzymał od Boga błogosławieństwa, które jeszcze bardziej umocniły jego pozycję. Najpewniejszą drogą do wielkości jest prawdziwa dobroć i częsta modlitwa. Być może jego modlitwa przypominała modlitwę Salomona o mądrość, którą zaniósł do Boga, rozpoczynając swoje dzieło. Jabes postanowił uznawać Boga we wszystkich swoich drogach, żyć pod Jego błogosławieństwem i opieką, i dlatego mu się powodziło. Być może właśnie o to regularnie modlił się na osobności i w gronie rodziny, tak jak Daniel. Niektórzy sądzą, że modlitwa ta została zaniesiona w szczególnym momencie, gdy Jabes znalazł się pod presją i groźbami nieprzyjaciół.

Modlił się do Boga Izraela, a nie do fałszywych bogów innych narodów. Wzywał Boga żywego i prawdziwego, jedynego, który słyszy modlitwy i na nie odpowiada. Zwracał się też do Boga jako do Boga Izraela, Boga przymierza zawartego z Jego ludem. To Bóg, z którym Jakub zmagał się i zwyciężył, dzięki czemu otrzymał imię Izrael.

Jego modlitwę można rozumieć na dwa sposoby. Jeśli przyjąć wariant podany na marginesie, brzmi ona jak uroczysty ślub: „Jeśli rzeczywiście mi pobłogosławisz…”; reszta pozostaje niewypowiedziana. Można ją uzupełnić obietnicą podobną do tej, którą złożył Jakub: „Wtedy Ty będziesz moim Bogiem”. Jabes być może nie wypowiedział wszystkiego, bo obawiał się zbytniego polegania na sobie albo chciał w pełni oddać się Bogu. Jakby wręczał Bogu niezapisaną kartę i mówił: „Panie, jeśli mi pobłogosławisz i będziesz mnie strzegł, postąp ze mną tak, jak zechcesz. Należę do Ciebie i jestem gotów wypełnić Twoją wolę”. Jeśli natomiast przyjąć główny tekst, są to słowa głębokiego pragnienia: „Obyś rzeczywiście mi pobłogosławił!”.

Modlitwa ta składała się z czterech próśb. Po pierwsze, Jabes prosił, by Bóg naprawdę mu pobłogosławił, czyli obficie i szczodrze. Być może miał na myśli obietnicę daną Abrahamowi: „Będę ci błogosławił obficie” (Księga Rodzaju 22:17). Prosił, by spłynęło na niego błogosławieństwo Abrahama. Błogosławieństwa duchowe są najcenniejsze, a ci, którzy je otrzymują, są naprawdę błogosławieni. Bóg rzeczywiście obdarza błogosławieństwem, a kiedy błogosławi, Jego błogosławieństwo jest pewne.

Po drugie, prosił, by Bóg rozszerzył jego granice, czyli pobłogosławił jego wysiłkom i pomnożył to, co zostało mu dane, czy to dzięki pracy, czy wojnie. My również powinniśmy prosić Boga, by poszerzał nasze serca, tak abyśmy mieli większy udział w Nim i w niebiańskim Kanaanie.

Po trzecie, prosił, by Boża ręka była z nim. Mojżesz prosił Boga za Judą, by jego własne ręce wystarczyły mu do obrony (Księga Powtórzonego Prawa 33:7), ale Jabes wiedział, że tak się nie stanie, jeśli nie będzie mu towarzyszyć Boża ręka. Boża ręka jest dla nas wystarczająca: prowadzi nas, chroni i umacnia, a także działa w nas i dla nas.

Po czwarte, prosił, by Bóg uchronił go od zła: od grzechu, cierpienia i szkodliwych zamiarów nieprzyjaciół. Prosił, by nie zranili go, nie zasmucili i nie uczynili człowiekiem prawdziwie pełnym boleści, co odpowiada znaczeniu jego imienia. W pewnym sensie modlił się: „Ojcze w niebie, wybaw mnie od zła”.

Bóg go wysłuchał. Pan spełnił jego prośbę i w niezwykły sposób zapewnił mu pomyślność. Dał mu powodzenie w pracy, nauce i interesach, a także w potyczkach z Kananejczykami, tak że stał się znakomitszy niż jego bracia. Bóg był gotów wysłuchiwać modlitw wtedy i nie jest mniej gotów czynić tego teraz.